ျပည္ပေတာင္တန္းပူးေပါင္းေရး စာခ်ဳပ္ေက်ာက္တုိင္
ပင္လုံကား မထင္ရွားေသာ ရြာကေလးမွ်သာတည္း။ ေစာ္ဘြား႐ုံးစုိက္ရာ ၿမိဳ႕လည္းမဟုတ္။ ေစာ္ဘြား႐ုံးစုိက္ရာ ၿမိဳ႕ကား လဲခ်ားျဖစ္၏။ အဂၤလိပ္အစုိးရတုိ႔ ႐ုံးစုိက္ၿမိဳ႕လည္းမဟုတ္။ အဂၤလိပ္အစုိးရတုိ႔ ႐ုံးစုိက္ရာၿမိဳ႕ကား လြယ္လင္ျဖင္၏။ ပင္လုံသည္ လဲခ်ားၿမိဳ႕ႏွင့္ လြယ္လင္ၿမိဳ႕အၾကားတြင္ တည္ရွိ၏။ ရွမ္းျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္ေသာ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ႏွင့္ မုိင္ ၆၀ ခန္႔ေ၀း၏။
ပင္လုံသည္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအားျဖင့္သာ အေရးမပါသည္မဟုတ္။ စီးပြားေရးအားျဖင့္လည္း မ်ားစြာ အေရးမပါလွေခ်။ စီးပြားေရးအားျဖင့္ ရွမ္းဖက္(သနပ္ဖက္)အေရာင္းအ၀ယ္သာလွ်င္ အသင့္အတင့္ျဖစ္ထြန္း၏။ ထုိ႔ျပင္ လမ္းပန္းအဆက္အသြယ္အားျဖင့္လည္း ကားလမ္းတစ္လမ္း တည္းသာလွ်င္ရွိ၏။ ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပုိင္း ရထားလမ္းဆုံရာျဖစ္ေသာ ေရႊေညာင္ၿမိဳ႕ႏွင့္ မုိင္ေပါင္း ၇၀ေက်ာ္ ကြာလွမ္း၏။ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္း သီေပါ၊ လား႐ႈိးစသည္တုိ႔ႏွင့္လည္း မုိင္ေပါင္းရာေက်ာ္ ကြာေ၀း၏။ ရွမ္းျပည္နယ္အေရွ႕ပုိင္း က်ဳိင္းတုံၿမိဳ႕ႏွင့္လည္း ထုိ႔နည္းလည္းေကာင္း ကြာလွမ္း၏။ မည္သည့္ေဒသမွပင္ သြားသည္ျဖစ္ေစ၊ ေတာင္အထပ္ထပ္ လွ်ဳိအတန္တန္ ခဲယဥ္ပင္ပန္းစြာ ေက်ာ္ျဖတ္ၿပီး သြားမွသာလွ်င္ ပင္လုံသုိ႔ေရာက္မည္ျဖစ္၏။ ဤသုိ႔လွ်င္ ပင္လုံသည္ မထင္ရွားေသာ ရြာကေလးအျဖစ္ျဖင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ အလယ္ပုိင္းတြင္ ေအးေဆးၿငိမ္သက္စြာ ဘာသာဘာ၀ တည္ရွိေနေလသည္။
ေအးေဆးသည္ ဆုရာ၌ အေရာင္းအ၀ယ္ အလုပ္အကုိင္တုိ႔၌သာမက ရာသီဥတုအားျဖင့္လည္း ေျမာက္ေလတဟူးဟူး ဆီးႏွင္းတေျဖာက္ေျဖာက္ႏွင့္ ခုိက္ခုိက္တုန္ ခ်မ္းေအးေနေပသည္။
၁၉၄၇ - ခုႏွစ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလ။
ဤကဲ့သုိ႔ မ်ားစြာ အသက္မ၀င္ မထင္ရွားလွေသာ ရြာကေလးသုိ႔ ဤမွ် ခုိက္ခုိက္တုန္ ခ်မ္းေအးေနေသာ ရာသီဆုိးတြင္ ေတာအထပ္ထပ္ ေတာင္အလွ်ဳိလွ်ဳိျဖင့္ ရွည္လ်ားၾကမ္းတမ္းလွေသာ လမ္း၊ ခရီးကုိေက်ာ္ျဖတ္လ်က္ ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပုိင္း၊ ေျမာက္ပုိင္း၊ အေရွ႕ပုိင္တုိ႔မွ ေစာ္ဘြားၿမိဳ႕စားမ်ားသည္လည္းေကာင္း၊ လူထုေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္လည္းေကာင္း၊ စုေ၀းေရာက္ရွိ လာၾက၏။ ခ်င္းေတာင္တန္းမွ ေခါင္းေဆာင္မ်ားလည္း ေရာက္ရွိလာၾက၏။ ကခ်င္ေဒသမွ ဒူး၀ါးႀကီးမ်ားလည္း ေရာက္ရွိလာၾက၏။ ပင္လုံရြာကေလး၏ အျပင္ဘက္ လယ္ကြင္းထဲတြင္ ၀ါးတဲကေလးေတြ အစီအရီ၊ ႐ုိးျပတ္နံ႔တသင္းသင္းႏွင့္ ေျမာက္ေလက တဟူးဟူးႏွင့္ ေန႔တြင္ တေျဖာက္ေျဖာက္ႏွင့္ ဗမာျပည္ေျမျပန္႔ႏွင့္ ေတာင္တန္းေဒသအသီးသီးမွ အေရးႀကီးေသာ တုိင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္အားလုံးလုိလုိ စုေ၀းေရာက္ရွိေနၾကသည္။
ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း အစရွိေသာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိး အသီးသီး၏ ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ားသည္ အဘယ္အေၾကာင္း ကိစၥမ်ားေၾကာင့္ ဤအခ်ိန္ ဤအခါတြင္ ပင္လုံရြာကေလး၌ စုေ၀းေရာက္ရွိေနၾကပါသနည္း။
ဗမာႏုိင္ငံသည္ ၁၂၄၇-ခုႏွစ္၊ သီေပါဘုရင္ ပါေတာ္မူသည့္ အခ်ိန္မွစ၍ ၿဗိတိသွ်နယ္ခ်ဲ႕သမားတုိ႔၏ လက္ေအာက္သုိ႔ က်ေရာက္ခဲ့ရေလ၏။ မေရွးမေႏွာင္းပင္ ရွမ္း၊ ကခ်င္၊ ခ်င္းစေသာ တုိင္းရင္းသားတုိ႔သည္ ၿဗိတိသွ်တုိ႔၏ ကၽြန္ျဖစ္ခဲ့ရေလသည္။ ၿဗိတိသွ်တုိ႔သည္ ဗမာႏုိင္ငံကုိ ထာ၀ရသိမ္းပုိက္ထားလုိသည္။ ထာ၀ရ အုပ္ခ်ဳပ္ေသြးစုပ္လုိသည္။ ယင္းကဲ့သုိ႔ ထာ၀ရအုပ္ခ်ဳပ္ ေသြးစုပ္ႏုိင္ရန္ တုိင္းရင္းသားမ်ားကုိ ေသြးခဲထားမွျဖစ္မည္။ တုိင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္း ညီညြတ္စည္းလုံးေနလွ်င္ ထာ၀စဥ္ ကၽြန္လုပ္ရန္ မလြယ္။ တေန႔ေသာ္ အာခံကာ ျပန္ခ်လာလိမ့္မည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ တုိင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္း ပရိယာယ္အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ေလေတာ့သည္။
ေရွးဗမာအစရွိေသာ တုိင္းရင္းသားတုိ႔ကလည္း အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ ညီညြတ္ေသြးစည္းမႈ ေလ်ာ့ရဲရဲျဖစ္ေနေလသည္။ ေရွးေရွးက ဗမာႏုိင္ငံတြင္ ဘုရင္ဧကရာဇ္မ်ား၊ ေစာ္ဘြားမ်ား၊ ပေဒသရာဇ္မ်ား အုပ္စုိးခဲ့ရာ ထုိဧကရာဇ္ ပေဒသရာဇ္တုိ႔သည္ အခ်င္းခ်င္း နယ္လုၾက၊ တုိက္ခုိက္ၾကေလသည္။ ယင္းတုိ႔သည္ တုိင္းရင္းသား အခ်င္းခ်င္းသာမက တုိင္းရင္းသား တမ်ဳိးတည္းတြင္ပင္ အခ်င္းခ်င္း တုိက္ခုိက္ခဲ့ၾကသည္။ ဥပမာ အင္း၀ႏွင့္ ေတာင္ငူ ဗမာအခ်င္းခ်င္း တုိက္ၾကသည္။ မုိးနဲႏွင့္ ေညာင္ေရႊ ရွမ္းအခ်င္းခ်င္း တုိက္ၾကသည္။
ဤနယ္လု ပယ္လု စစ္ပြဲကား ဗမာလူထု၊ ရွမ္းလူထု၊ ကခ်င္လူထုတုိ႔ႏွင့္ ဘာမွ်မဆုိင္။ အုပ္ခ်ဳပ္သူ လူတန္းစားအခ်င္းခ်င္း တုိက္ၾကေသာ စစ္ပြဲမ်ားသာ ျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္ ရွမ္းႏွင့္ ဗမာ၊ မြန္ႏွင့္ ဗမာ ေသြးကြဲၾက သေယာင္ေယာင္ ေရးၾက သားၾကသည္။ ေျပာၾက ဆုိၾကသည္။ ဤအတုိင္းပင္ ျဖစ္သည္ဟု ထင္သူတုိ႔ကလည္း ထင္ၾကသည္။ ယုံသူတုိ႔ကလည္း ယုံၾကသည္။ ဤေပ်ာ့ကြက္ကုိ နယ္ခ်ဲ႕သမားတုိ႔က အခြင့္ေကာင္းယူ၍ တုိင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္းကုိ ပုိ၍ ေသြးခဲြေလေတာ့သည္။
ဤသုိ႔ျဖစ္ေနသည့္ အထဲတြင္ အရာရွိဆုိးတုိ႔ကလည္း ‘ေျမြပူရာ ကင္းေမွာင့္’ ေလေသးသည္။ နယ္ခ်ဲ႕သမားတုိ႔သည္ ေတာင္တန္းေဒသမ်ားသုိ႔ ၿမိဳ႕အုပ္၊ ၀န္ေထာက္ အစရွိေသာ အရာရွိမ်ားကုိ ပုိ႔ေလ့ရွိေလသည္။ ထုိ႔သုိ႔ပုိ႔ရာ၌ အရည္အခ်င္းရွိေသာ၊ အက်င့္စာရိတၱေကာင္းေသာ ‘စံျပ’ ဗမာအရာရွိမ်ားကုိ ေရြးခ်ယ္ပုိ႔လႊတ္ရမည့္အစား အရည္အခ်င္း ညံ့ဖ်င္းေသာ၊ မင္းျပစ္မင္းဒဏ္သင့္၊ အက်င့္စာရိတၱ မေကာင္းေသာ အရာရွိမ်ားကို မ်ားေသာအားျဖင့္ ပုိ႔တတ္ၾကေလသည္။ ထုိသူတုိ႔ကလည္း ‘ငွက္ေတာေခြးေတာ’ အပုိ႔ခံရသည္ဟု အယူရွိၾကၿပီးလွ်င္ ထင္သလုိ ေနထုိင္ျပဳမူ ဆက္ဆံၾကေလေတာ့သည္။ ‘မင္းေနျပည္ေတာ္’ႏွင့္ အလွမ္းေ၀းေသာ ေတာင္တန္းေဒသတြင္ ေရာက္ရွိေနၾကသည့္ ထုိအရာရွိတုိ႔သည္ အရက္ႏွင့္ ဘိန္းကုိ အေဖာ္လုပ္ၾက၏။ ေလာင္းကစား၀ုိင္းမ်ားတြင္ အခ်ိန္ျဖဳန္းၾက၏။ မိန္းမမႈတုိ႔ကုိ က်ဴးလြန္ၾက၏။ ဗမာအရာရွိမ်ားကုိ ၾကည့္ၾကည့္ၿပီးလွ်င္ ေတာင္တန္းေဒသေန တုိင္းရင္းသားတုိ႔သည္ ဗမာတုိ႔အေပၚ ေမတၱာမဲ့သထက္ မဲ့လာၾကကုန္၏။ နယ္ခ်ဲ႕သမားတုိ႔၏ အႀကိဳက္ပင္ျဖစ္ေတာ့သည္။
ထုိမွတပါး ‘ေအာက္ျပည္ ေအာက္ရြာ’ သုိ႔ လက္ဖက္ေျခာက္၊ လိေမၼာ္သီး စသည္တုိ႔ လာေရာက္ေရာင္းၾကေသာ ေတာင္တန္းသားတုိ႔အား ဗမာကုန္သည္ ပြဲစားမ်ားက ‘လည္လွီး’၊ ‘လက္၀ါးႀကီးအုပ္’ မႈတုိ႔လည္း ရွိ၏။ ရွမ္းေတာင္သူ ဘုရားဖူးတုိ႔ကုိ ဗမာေရႊႀကိဳတုိ႔က ‘ႏွပ္’ၾကသည္လည္း ရွိ၏။ ဤကိစၥတုိ႔သည္ အေသးအဖြဲပင္ ျဖစ္လင့္ကစား တုိင္းရင္းသား အခ်င္းခ်င္း ေသြးကြဲမႈတြင္ အထုိက္အေလ်ာက္ အေထာက္အပံ့ ျပဳၾကကုန္၏။
ေဖာ္ျပခဲ့သည့္အတုိင္း ေတာင္းတန္းသားမ်ားႏွင့္ ေန႔စဥ္ႏွင့္အမွ် လက္ပြန္းတတီး ဆက္ဆံၾကရေသာ ဗမာမ်ားကား အရာရွိဆုိးမ်ား၊ အျမတ္ႀကီးစား ကုန္သည္ပြဲစားမ်ားသာ ျဖစ္ၾက၏။ လမ္းပန္း အဆက္အသြယ္ မေကာင္းမႈေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ စီးပြားေရး ပညာေရး ေအာက္က်မႈေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ ေတာင္တန္းသား အမ်ားစုႀကီးမွာ ေအာက္ျပည္ ေအာက္ရြာသုိ ႔အေရာက္အေပါက္ နည္းပါးလွ၏။ စိတ္ေကာင္း ေစတနာေကာင္းရွိေသာ ဗမာလူထုႀကီးႏွင့္ ေတြ႔ဆုံသိကၽြမ္းရန္ အခြင့္အေရး မရခဲ့ၾက။ နယ္ခ်ဲ႕စနစ္ကုိ ဆန္႔က်င္ေသာ၊ လြတ္လပ္ေရးကုိ အလုိရွိေသာ တုိင္းရင္းသားခ်င္း ခ်စ္ၾကည္စည္းလုံးေရးကုိ ယုံၾကည္လုိလားေသာ ေခတ္ပညာတတ္ ဗမာလူငယ္ ေက်ာင္းသားမ်ားသည္လည္း ေတာင္တန္းေဒသမ်ားသုိ႔ သြားေရာက္လည္ပတ္ ေဟာေျပာရွင္းျပခြင့္ မရခဲ့ၾက။ ရွမ္းျပည္နယ္ ပုဒ္မ-၁၀ ကလည္းေကာင္း၊ ကခ်င္နယ္၊ ခ်င္းနယ္ရွိ ေတာင္တန္းေဒသ ဥပေဒတုိ႔ကလည္းေကာင္း တားဆီးပိတ္ပင္ထား၏။
ဤသုိ႔လွ်င္ ‘မစြမ္းရင္းကလည္းရွိ၊ ကန္စြန္းခင္းကလည္း ၿငိ’ ေသာေၾကာင့္ ေျမျပန္႔သား ဗမာမ်ားႏွင့္ ေတာင္တန္းေဒသ တုိင္းရင္းသားတုိ႔သည္ ေသြးအကြဲႀကီး ကြဲလ်က္ရွိသည္။
ေတာင္တန္းေဒသလူထုႀကီးမွာ ရာဇ၀င္တေလွ်ာက္လုံး ပေဒသရာဇ္စနစ္ေအာက္တြင္ ေနထုိင္လာခဲ့ၾကရသျဖင့္ မ်က္စိမပြင့္ေသး၊
ဤအေျခအေနတြင္ ၿဗိတိသွ်နယ္ခ်ဲ႕သမားတုိ႔သည္ ျမန္မာျပည္မကုိကား လက္မလႊတ္ဘဲ ေန၍မျဖစ္၊ လက္လႊတ္ရေတာ့မည္။ လြတ္လပ္ေရး ေပးရေတာ့မည္။ ဗမာတုိ႔သည္ ၁၂၄၇-ခုႏွစ္၊ သီေပါမင္း ပါေတာ္မူၿပီးသည့္ အခ်ိန္မွစ၍ ေအးေအးသာသာ ေခါင္းငုံ႔မခံခဲ့။ အခြင့္ရတုိင္း နယ္ခ်ဲ႕ကုိ နည္းအမ်ဳိးမ်ဳိး၊ ပရိယာယ္ အဖုံဖုံျဖင့္ ခုခံတြန္းလွန္္ခဲ့ၾက၏။ ေနာက္ဆုံး ၁၉၄၂-ခုႏွစ္၌ ဂ်ပန္တုိ႔ႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ နယ္ခ်ဲ႕ၿဗိတိသွ်တုိ႔ကုိ ဗမာႏုိင္ငံတြင္းမွ တုိက္ထုတ္ခဲ့ၾက၏။
ထုိ႔ေနာက္ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္တုိ႔ကုိ ေတာ္လွန္ တုိက္ခုိက္ၾကျပန္၏။ ကမၻာတြင္လည္း ဖက္ဆစ္စနစ္သည္ က်ဆုံးေနၿပီျဖစ္၏။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ေခါင္းေဆာင္ေသာ ဖက္ဆစ္တုိက္ဖ်က္ေရး အဖြဲ႔ႀကီး၊ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္ႀကီးသည္ အလြန္ညီညြတ္စည္းလုံး ေတာင့္တင္းခုိင္မာလ်က္ရွိ၏။ ဒုတိယ ကမၻာစစ္ႀကီး၏ ဒဏ္ေၾကာင့္ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံသည္ စီးပြားေရး၊ ႏုိင္ငံေရး၊ ကာကြယ္ေရးတုိ႔တြင္ နာလန္မထူႏုိင္ဘဲ အင္အားေလ်ာ့ပါးခ်ည့္နဲ႔ေန၏။ ဤကဲ့သုိ႔ေသာ အေျခအေနတြင္ ၿဗိတိသွ် နယ္ခ်ဲ႕သမားတုိ႔သည္ ဗမာႏုိင္ငံကုိ လက္မလႊတ္ခ်င္ေသာ္လည္း မလြဲမေသြ လက္လႊတ္ရေခ်ေတာ့မည္။
သုိ႔ရာတြင္ ေျမျပန္႔ဗမာႏုိင္ငံကုိ မတတ္သာေသာေၾကာင့္ လက္လႊတ္ပင္လက္လႊတ္ လုိက္ရေသာ္လည္း ေတာင္တန္းေဒသကုိကား မိမိေျခဖ၀ါးေအာက္တြင္ပင္ ဆက္လက္ထားလုိေသး၏။ ဆက္လက္၍ ေသြးစုပ္လုိေသး၏။ ေတာင္တန္းေဒသတြင္ ေျခကုပ္ယူကာ ‘လြတ္လပ္ေသာ’ ေျမျပန္႔ဗမာႏုိင္ငံကုိ အျမဲတမ္း အေႏွာင့္အယွက္ေပးေနလုိ၏။ ၿခိမ္းေျခာက္ေနဖုိ႔ ၾကံ၏။ အခြင့္သာေသာ တေန႔တြင္ ဗမာေျမျပန္႔ကုိ ျပန္လည္သိမ္းပုိက္ႏုိင္မည္ မဟုတ္ပါေလာ။
ထုိ႔ေၾကာင့္ ၁၉၄၇-ခုႏွစ္၊ ဇန္န၀ါရီလအတြင္း ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းတုိ႔က ၿဗိတိသွ်အစုိးရကုိ အေရးဆုိၾကေသာအခါ ဗမာျပည္ကုိကား လြတ္လပ္ေရးေပးပါမည္။ ေတာင္တန္းေဒသအတြက္ကား ယင္းတုိ႔ဆုိင္ရာ ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ သေဘာထားကုိ ေမးျမန္းၾကည့္လုိပါေသးသည္။ ပင္လုံတြင္ျဖစ္ေစ၊ အျခားတေနရာတြင္ျဖစ္ေစ၊ ေတာင္တန္းသား ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ အစည္းအေ၀းတရပ္ ေခၚယူက်င္းပ၍ ယင္းတုိ႔၏ သေဘာထားကုိ ေျပာၾကားၾကပါေစ…အစရွိသျဖင့္ သေဘာတူခဲ့ၾကေလသည္။
ေတာင္တန္းသားမ်ားႏွင့္ ဗမာမ်ားသည္ အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ မူလကတည္းက မသင့္မျမတတ္ ရွိတန္သေလာက္ ရွိခဲ့ၾကသည္။ နယ္ခ်ဲ႕တုိ႔ကလည္း နည္းပရိယာယ္ အသြယ္သြယ္ျဖင့္ ေသြးခြဲထားခဲ့ၿပီးၿပီ။ ေတာင္တန္းေဒသတြင္ ေစာ္ဘြား၊ ပေဒသရာဇ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားမွာ နယ္ခ်ဲ႕သမား၏ လက္ေ၀ခံမ်ားသာ ျဖစ္ၾကသည္။ ေတာင္တန္းေဒသ လူထုႀကီးမွာ ရာဇ၀င္တေလွ်ာက္လုံး ပေဒသရာဇ္စနစ္ေအာက္တြင္ ေနထုိင္လာခဲ့ၾကရသျဖင့္ မ်က္စိမပြင့္ေသး၊ မႏုိးၾကားေသး၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ ပင္လုံတြင္ျဖစ္ေစ၊ အျခားတေနရာတြင္ျဖစ္ေစ ထုိေတာင္တန္းေဒသက ပေဒသရာဇ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားကုိ ေခၚယူစည္းေ၀းေစ၍ သေဘာထားကို ေမးျမန္းလုိက္လွ်င္ မုခ်ဗမာျပည္မႏွင့္ ေပါင္းလုိၾကမည္မဟုတ္။ ငါတုိ႔လက္ေအာက္တြင္သာ ဆက္လက္ေနထုိင္သြားလုိၾကသည္ဟု ေျပာၾကမည္မွာ မုခ်ပင္ျဖစ္သည္ဟု နယ္ခ်ဲ႕သမားတုိ႔သည္ ‘သပိတ္၀င္-အိတ္၀င္’တြက္ထားၾကေလသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ပင္လုံတြင္ ေတာင္တန္းေဒသေခါင္းေဆာင္မ်ား စည္းေ၀းၾကရန္ ေအာင္ဆန္း-အက္တလီစာခ်ဳပ္တြင္ သေဘာတူ လက္မွတ္ထုိးခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္ေလသည္။ မၾကာမီ မိမိတုိ႔ေအာင္ပြဲခံရလိမ့္မည္ဟု ၿဗိတိသွ် နယ္ခ်ဲ႕တုိ႔သည္ ကိန္းေသတြက္ထားကာ ဒူးတနန္႔နန္႔ႏွင့္ ျပံဳးေနၾကေလသည္။
သုိ႔ေသာ္ ၁၉၄၇-ခုႏွစ္ ေတာင္တန္းေဒသကား ၁၈၈၅-ခုႏွစ္က ေတာင္တန္းေဒသမဟုတ္ေတာ့ၿပီ။ ေတာင္တန္းေဒသက ေက်ာင္းသားလူငယ္မ်ားသည္ ၁၉၃၆-ခုႏွစ္ေလာက္မွစ၍ ျပည္မက ေက်ာင္းသားလူငယ္မ်ား၊ ဒုိ႔ဗမာသခင္မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းလက္တြဲကာ ကုိလုိနီပညာေရး စနစ္ကုိ တုိက္ပြဲ၀င္ခဲ့ၾက၏။ အတူတကြ သပိတ္ေမွာက္ခဲ့ၾက၏။ နယ္ခ်ဲ႕ဆန္႔က်င္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားတြင္ အင္အားအေလ်ာက္ ပါ၀င္ဆင္ႏႊဲခဲ့ၾက၏။ ထုိ႔ေနာက္ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္တုိ႔ သုံးႏွစ္သုံးမုိး အုပ္စုိးစဥ္ကာလအတြင္း ေတာင္တန္းသား လူငယ္မ်ားႏွင့္အတူ အာရွလူငယ္အစည္းအ႐ုံးမ်ား အႏွံ႔အျပား တည္ေထာင္ၾကကာ လူမႈေရးလုပ္ငန္းမ်ားကုိ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကေလသည္။ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္ထဲသုိ႔ ၀င္ေရာက္အမႈထမ္းၾကေလသည္။ ထုိ႔ေနာက္ ဖက္ဆစ္ေတာ္လွမ္းေရး ဆင္ႏႊဲၾကေသာအခါ မ်ားစြာေသာ ေတာင္တန္းသား လူငယ္ေက်ာင္းသားတုိ႔သည္ အင္အားအေလ်ာက္ ပါ၀င္ဆင္ႏႊဲခဲ့ၾကေလသည္။ ထုိ႔ေနာက္ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္တုိ႔ သုံးႏွစ္သုံးမုိး အုပ္စုိးစဥ္ ကာလအတြင္း ေတာင္တန္းသား လူငယ္ေက်ာင္းသားတုိ႔သည္ ဗမာလူငယ္မ်ားႏွင့္အတူ အာရွလူငယ္အစည္းအ႐ုံးမ်ား အႏွ႔ံအျပားတည္ေထာင္ၾကကာ လူမႈေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကေလသည္။ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္ထဲသုိ႔ ၀င္ေရာက္ အမႈထမ္းၾကေလသည္။ ထုိ႔ေနာက္ ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရး ဆင္ႏႊဲၾကေသာအခါ မ်ားစြာေသာ ေတာင္တန္းသား လူငယ္ေက်ာင္းသားတုိ႔သည္ အင္အားအေလ်ာက္ ပါ၀င္ဆင္ႏႊဲခဲ့ၾကေလသည္။
ဤသုိ႔လွ်င္ နယ္ခ်ဲ႕ဆန္႔က်င္ေရး၊ ဖက္ဆစ္ဆန္႔က်င္ေရး၊ ႏုိင္ငံလြတ္လပ္ေရး တုိက္ပြဲတုိ႔ကုိ အေၾကာင္းျပဳကာ တုိင္းရင္းသားေသြးစည္းမႈသည္ ႀကီးထြားရင့္သန္လာခဲ့ေပသည္။ ေတာင္တန္းသားတုိပ၏ ႏုိးၾကားမႈသည္ ႀကီးမားက်ယ္ျပန္႔လာခဲ့ေပသည္။
ပင္လုံညီလာခံ က်င္းပကာ ေတာင္တန္းသားေခါင္းေဆာင္တုိ႔၏ သေဘာထားကုိ ထုတ္ေဖာ္ေစေသာအခါ
ကမၻာတြင္ ဖက္ဆစ္စနစ္သည္ ဗုန္းဗုန္းက်ဆုံးေနေလၿပီ။ ဗမာျပည္ေျမျပန္႔တြင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေခါင္းေဆာင္ေသာ ဖက္ဆစ္ဆန္႔က်င္ေရး၊ ျပည္သူ႔လြတ္လပ္ေရး လႈပ္ရွားမႈႀကီးသည္ အစြမ္းကုန္ ညီညြတ္ေတာင့္တင္းေနေပသည္။ ေတာင္တန္းေဒသတ႐ုိးတြင္လည္း ႏုိးၾကားမႈသည္ အရွိန္အဟုန္ရေနေပၿပီ။ ဤအေျခအေနတြင္ ပင္လုံညီလာခံက်င္းပကာ ေတာင္တန္းသားေခါင္းေဆာင္ တုိ႔၏ သေဘာထားကို ထုတ္ေဖာ္ေစေသာအခါ ‘ရွမ္း၊ ခ်င္း၊ ကခ်င္ အစရွိေသာ ငါတုိ႔ ေတာင္တန္းေဒသသားတုိ႔သည္ ေျမျပန္႔ဗမာတုိ႔ႏွင့္အတူ ပူေပါင္းလက္တြဲ၍ လုံး၀လြတ္လပ္ေရးကုိ အရယူၾကမည္’ ဟု တခဲနက္ေသာ အသံႀကီးထြက္ေပၚလာခဲ့ေလသည္။ ဤကိစၥတြင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအေပၚ ေတာင္တန္းေဒသေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ မမွိတ္မသုန္ေသာ၊ မတုန္မလႈပ္ေသာ ယုံၾကည္မႈသည္လည္း အဓိက အခ်က္တရပ္အေနျဖင့္ ပါ၀င္ေနသည္ကုိ မေမ့အပ္ေပ။ ဤသုိ႔ ပင္လုံညီလာခံႀကီးသည္ နယ္ခ်ဲ႕သမားတုိ႔၏ ႏွစ္ေပါင္းရာႏွင့္ခ်ီ၍ တည္ေဆာက္ခဲ့ေသာ ေသြးခြဲေရး စနစ္ႀကီးကို တအားကုန္ ႐ုိက္ခ်ဳိးႏုိင္ခဲ့ေပသည္။
ယင္းကဲ့သုိ႔ နယ္ခ်ဲ႕တုိ႔၏ ‘ေသြးခြဲ၍ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ’ႀကီးကို ပင္လုံတြင္ ႐ုိက္ခ်ဳိးႏုိင္ခဲ့သျဖင့္ ၁၉၄၇-ခုႏွစ္တြင္ တုိင္းရင္းသားေပါင္းစုံ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား ပါ၀င္ေသာ တုိင္းျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ႀကီးကုိ က်င္းပႏုိင္ခဲ့ေလသည္။ ထုိလႊတ္ေတာ္ႀကီးတြင္ တုိင္းရင္းသားအမ်ားစုက သေဘာတူညီေရးဆြဲေသာ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒႀကီးကို ျပ႒ာန္းႏုိင္ခဲ့ေလသည္။ ထုိ႔ေနာက္ ၁၉၄၈-ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလ ၄ရက္ေန႔တြင္ လုံး၀လြတ္လပ္၍ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပုိင္ေသာ ျပည္ေထာင္စု ဗမာႏုိင္ငံေတာ္ႀကီးကို ဖြဲ႔စည္းတည္ေထာင္ႏုိင္ခဲ့ၾကေပသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ယေန႔ယခုအခါတြင္ ကၽြႏု္ပ္တုိ႔သည္ လြတ္လပ္ေသာ လူမ်ဳိးတမ်ဳိးအျဖစ္ျဖင့္ ကမၻာ့ႏုိင္ငံမ်ားအလယ္တြင္ ထည္၀ါခံ့ညား၀င့္ၾကြားစြာ ေနထုိင္ႏုိင္ၾကျခင္း ျဖစ္ေပသည္။ ျပည္ေထာင္စု တုိင္းရင္းသား အေပါင္းတုိ႔၏ သူတူညီမွ် ေကာင္းက်ဳိးကုိ ရည္စူးေရွး႐ႈလ်က္ ဆုိရွယ္လစ္လူ႔ေဘာင္သစ္ႀကီးကို ဗမာ့နည္း ဗမာ့ဟန္ျဖင့္ တည္ေဆာက္ေနႏုိင္ၾကျခင္း ျဖစ္ေပသည္။ ပင္လုံ၏ ေက်းဇူးကား ႀကီးမားေပစြ။
ဤပင္လုံ၏ ေက်းဇူးႀကီးမားပုံကုိ ပုိမုိထင္ရွားေ၀ရန္ ဤအတုိင္း အျပန္အလွန္ဆင္ျခင္ၾကည့္သင့္ၾကေပသည္။ လြန္ခဲ့သည့္ ၁၉ႏွစ္က ဆီးႏွင္းေတြ တၿဖိဳက္ၿဖိဳက္ႏွင့္ ေမးခုိက္ခုိက္တုန္ေအာင္ ခ်မ္းေအးလွေသာ ေဖေဖာ္၀ါရီလတြင္ မထင္ရွားလွေသာ ရွမ္းရြာငယ္ေလး တရြာ၏ ေလတဟူးဟူးတုိက္ေနေသာ လယ္ကြင္းျပင္ ႐ုိးျပတ္ေတြၾကားထဲ၌ ရွမ္းေစာ္ဘြားမ်ား၊ ရွမ္းလူထုကုိယ္စားလွယ္မ်ား၊ ကခ်င္တုိင္းရင္းသား ကုိယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ အတူ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း အမွဴးျပဳေသာ ဗမာတုိင္းရင္းသား ကုိယ္စားလွယ္ေတာ္ႀကီးမ်ား မေတြ႔ဆုံ မေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါမူ… ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးခဲ့ၾကလင့္ကစား မညီညြတ္ခဲ့ၾက။ သေဘာမတူညီၾကပါမူ…ထုိ ၁၉၄၇-ခုႏွစ္ ေနာက္ပုိင္းတြင္ တုိင္းျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ႀကီကုိ က်င္းပႏုိင္ခဲ့မည္ မဟုတ္ေပ။
အကယ္၍ ထုိတုိင္းျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ႀကီးကုိ မက်င္းပႏုိင္ခဲ့၍ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံအေျခခံဥပေဒႀကီးကုိ အမ်ားသေဘာတူေရးဆြဲ ျပ႒ာန္းျခင္း မျပဳႏုိင္ခဲ့ပါလွ်င္ ေအာင္ဆန္း-အက္တလီစာခ်ဳပ္အရ လုံး၀လြတ္လပ္ေသာ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပုိင္သည့္ ျပည္ေထာင္စု ဗမာႏုိင္ငံေတာ္ႀကီးကုိ တည္ေထာင္ႏုိင္ခဲ့ၾကမည္ မဟုတ္ေပ။
ႏုိင္ငံလြတ္လပ္ေရးပင္ မရွိေသးေသာ လူမ်ဳိး တမ်ဳိးအဖုိ႔ ဆုိရွယ္လစ္ႏုိင္ငံထူေထာင္ဖုိ႔ဆုိသည္ကား အိပ္မက္ပင္ မမက္ေကာင္းေသာ ကိစၥျဖစ္ေပသည္။ ပင္လုံ၏ ေက်းဇူးကား ႀကီးမားလွေပစြတကား။
ထုိ႔ေၾကာင့္ ကၽြႏု္ပ္တုိ႔ ျပည္ေထာင္စု ဗမာႏုိင္ငံသား တုိင္းရင္းသားအားလုံးသည္ ‘ပင္လုံ စိတ္ဓာတ္’ ကုိ အျပည့္အ၀ ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းတုိးျမႇင့္သြားၾကကာ ျပည္ေထာင္စုႀကီး ထာ၀ရတည္ျမဲေရး၊ လြတ္လပ္ေရး အဓြန္႔ရွည္စြာ တည္တံ့ေရး၊ ဆုိရွယ္လစ္ လူ႔ေဘာင္သစ္ ထူေထာင္မႈ ေအာင္ျမင္ေရးတုိ႔အတြက္ တုိင္းရင္းသား အခ်င္းခ်င္း ခ်စ္ၾကည္ညီညြတ္ စည္းလုံးေရးကုိ အစြမ္းကုန္ ဆက္လက္တည္ေဆက္သြားၾကပါစုိ႔။
ေငြတာရီမဂၢဇင္း၊ အမွတ္ - ၉၂ (ေဖေဖာ္၀ါရီ - ၁၉၆၈)
မွတ္ခ်က္ - ျပည္သူ႔ေခတ္ဂ်ာနယ္ အတြဲ(၁)၊ အမွတ္ - ၃၁ (၁၀၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ၊ ၂၀၁၁) မွ….
